‘ZERO REJECT POLISI’ DAN AMALAN KOLABORASI DI PROGRAM PENDIDIKAN KHAS INTEGRASI (PPKI).

ISU #1

Hari OKU Sedunia pada tahun 2018 membawa tema “Memperkasakan golongan OKU dan menjamin inklusitif dan kesamaan- rataan.”  Menurut United Nation (UN), tema pada tahun 2018 ini memberi fokus kepada memperkasakan golongan OKU dalam perkembangan program inklusif, kesama- rataan dan kemampanan dalam mencapai Agenda 2030 untuk Perkembangan Kemapanan. Malaysia dalam usaha merialisasikan Agenda 2030 telah merangka dan melaksanakan program kelestarian perkhidmatan untuk golongan kurang upaya (OKU) ini. Malaysia melalui  Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat telah membuat laporan kepada United Nation progress pelaksanaan Agenda 2030,(SINGH n.d.). Majlis OKU Kebangsaan yang ditubuhkan pada 2008 dan dipengerusikan oleh Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Komuniti akan menyelia pelaksanaan polisi nasional dan merancang aktiviti berkaitan OKU. Majlis ini juga bertanggunjawab mencadangkan perkara berkaitan OKU seperti kesihatan OKU, kebajikan OKU, pemulihan OKU daan seumpamanya.

            Majlis OKU Kebangsaan terdiri daripada enam jawatan kuasa yang memainkan peranaan penting dalam memastika kelestarian kebajikan OKU dan juga pelaksanaan kebajikan OKU sebagaimana persetujuan diklerasi yang pernah ditandatangani Malaysia. Enam jawatan kuasa yang dipengerusikan oleh kementerian, JK Pengangkutan (Kementerian Pengangkutan), Kualiti Hidup ( Kementerian Kesihatan ),  Pendaftaran OKU ( Kementerian Pembangunan Wanita Keluarga dan Komuniti ), Rekabentuk Universal dan  Pembinaan Persekitaran ( Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Komuniti ), Pekerjaan ( Kementerian Sumber Manusia ), Pendidikan ( Kementerian Pendidikan ). Bagi memastikan inisiatif kerajaan ini berjaya, jawatan kuasa tersebut perlu memainkan peranan masing- masing dan perlu menghadiri mesyuarat bersama minima tiga kali setahun.

            ‘Zero Reject Policy’ yang menjadi trending dalam media sosial akhir- akhir tahun ini membuka mata pihak pentadbir sekolah, guru perdana, guru pendidikan khas itu sendiri dan ibu bapa serta masyarakat tentang penempatan anak di sekolah. Walaupun polisi ini dikatakan mula diperkenalkan dan dilaksanakan pada tahun 2019, jika diteliti dokumen lama, perkara ini sudah ada dalam sistem pendidikan khas namun pelaksanaannya kurang dikuatkuasakan disesetengah tempat (KPM 2015). Bagaimanapun untuk tahun 2019 polisi dengan penjenamaan semula ini memurnikan lagi penguatkuasaan pelaksanaan. Setiap individu dan organisasi dinyatakan

peranannya secara jelas dan mudah difahami. Kolaborasi pihak sekolah termasuk pentabir, guru pendidikan khas dan guru perdana, ibu bapa dan keluarga serta masyarakat membantu dalam kemenjadian murid pendidikan berkeperluan khas ini.

Banyak kajian menunjukkan hubungan yang kuat antara tingkat penglibatan ibu bapa dengan sikap yang positif dalam diri anak-anak dari segi sosial, emosi, dan perkembangan akademik (Collier, Keefe dan Hirrel 2015). Hubungan penglibatan ibu bapa terhadap perkembangan pembelajaran anak dalam program inklusif juga disokong oleh kajian Hussin dan Hamdan, 2016. Menurut beliau, penglibatan pentadbir, guru dan ibubapa memberikan impak positif dalam pelaksanaan inklusif di sekolah di nama dengan pendekatan pengajaran bersama, peranan ibu bapa dilihat sebagai satu pusat kejayaan murid (Hussin dan Hamdan 2016). Selain daripada komitmen peranan ibu bapa dan sekolah, kolaborasi juga menuntut peranan pihak lain seperti pihak pengamal perubatan, pihak terapis, pihak kaunselor sekolah mahupun pihak komuniti serta agensi koporat. Pihak yang terlibat dalam dalam kolabrasi ini akan terlibat secara lansung mengikut peranan masing- masing. Banyak kajian lalu telah membuktikan bahawa kemahiran kolaboratif dalam diri seorang guru Pendidikan Khas berkolarasi dengan tahap kecekapan guru dalam pengajaran termasuklah dalam mengajar murid berkeperluan khas (Khairuddin, Dally & Foggett 2016).

Dalam kenyataan Pemangku Pengarah Bahagian Pendidikan Khas, Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) pada siaran akhbar 20 Disember 2018, pelaksanaan Zero Reject Policy adalah tanggungjawab semua lapisan masyarakat. Ibu bapa berperanan aktif dalam intervensi awal anak sebagai persediaan anak beradaptasi di alam persekolahan. Ibu bapa memberi pengaruh besar dalam perkembangan pendidikan anak pada masa hadapan (Amin, Jamiah & Md Akhir 2016). Penglibatan ibu bapa juga masih perlu sehingga anak ke sekolah menengah (Lindstrom & Garbacz 2016). Guru antara pihak yang memainkan peranan penting dalam keberjayaan program inklusif di sekolah. Kolaborasi yang baik antara guru pendidikan khas dan guru perdana melancarkan pelaksanaan Rancangan Pendidikan Individu (RPI) murid berkeperluan khas yang diinklusifkan (Simmons, Wk & Liston 2006). Pihak Jabatan Pendidikan Negeri, JPN dan juga Pejabat Pendidikan Daerah (PPD) antara organisasi yang memainkan peranan dalam kolaborasi dan memantau pelaksanaan RPI dan Kurikulum di sekolah. Semua perlu bekerjasama dalam penyediaan perkhidmatan yang terbaik buat murid berkeperluan khas ini. Selain memastikan RPI dilaksanakan ianya juga melahirkan pasukan RPI MBK yang bersikap terbuka dan saling

memahami keperluan masing- masing. Kesefahaman yang wujud antara semua pihak memudahkan koordinasi perkhidmatan yang sesuai untuk murid berkeperluan khas (Lohmann, Hathcote & Hogan 2018). Sehubungan dengan itu, kemahiran kolaborasi dalam sistem pendidikan adalah penting. Pihak institusi yang melahirkan bakal guru dicadangkan memasukkan kemahiran kolaboratif dalam kursus dan dilaksanakan diawal pengajian (Coughlin 2017). 

RUJUKAN

Amin, S.A., Jamiah, M. & Md Akhir, N. 2016. Peranan Keluarga dalam Kehidupan Kanak-Kanak Kurang Upaya Malaysia The Role of Family in the Lives of Disabled Malaysian Children 86(1): 21–30.

Besio, S. & Carnesecchi, M. 2014. The Challenge of a Research Network on Play for Children with Disabilities. Procedia - Social and Behavioral Sciences 146: 9–14.

Collier, M., Keefe, E.B. & Hirrel, L.A. 2015. Preparing special education teachers to collaborate with families. The School Community Journal 25(1): 117–135.

Coughlin, S.L. 2017. Collaborative Practices Among Professionals in Special Education Workplaces Collaborative Practices Among Professionals in Special Education.

Hussin, M.K.A. Bin & Hamdan, A.R. Bin. 2016. Challenges of Co-teaching in Malaysian Inclusive Classroom: Administrators’, Teachers’ and Parents’ Overview. Procedia - Social and Behavioral Sciences 217(2006): 477–486.

Khairuddin, K.F., Dally, K. & Foggett, J. 2016. Collaboration between General and Special Education Teachers in Malaysia. Journal of Research in Special Educational Needs 16: 1.

KPM. 2015. Panduan Pengoperasian Pendidikan Khas 2015.

Lindstrom, L. & Garbacz, S.A. 2016. Parent Involvement in Special Education. Remedial and Special Education, hlm.

Lohmann, M.J., Hathcote, A.R. & Hogan, K.A. 2018. Adressing the Barriers to Family-School Collaboration: A Brief Review of the Literature and Recommendations. International Journal of Early Childhood Special Education 10(1): 26–32.

Rakap, S., Balikci, S., Kalkan, S. & Aydin, B. 2018. Preschool Teachers’ Use of Strategies to Support Social-Emotional Competence in Young Children. International Journal of Early Childhood Special Education 10(1): 11–25.

Razali, N.M., Kamaralzaman, S., Salleh, N.M., Hanafi, M. & Yasin, M. 2013. Teachers ’ Perceptions of Including Children with Autism in a Preschool Teachers ’ Perceptions of Including Children with Autism in a Preschool(April 2015).

Ruhaena, L. 2015. Model multisensori: Solusi stimulasi literasi anak prasekolah. Jurnal Psikologi 42(1): 47–60.

Russ, S.W. 2014. Pretend play in childhood: Foundation of adult creativity.: 410–411.

Simmons, B., Wk, I. & Liston, A. 2006. Collaboration and Support Needed From Special Education Teachers to General Education Teachers Brenda Simmons.

SINGH, Y.D.H. (n.d.). Reporting To Un on Current Status of Pwd Towards an Inclusive Malaysian.

Tariq, R. & Latif, S. 2016. A mobile application to improve learning performance of dyslexic children with writing difficulties. Educational Technology and Society 19(4): 151–166.

Dasar - Dasar dan Pengenalan Pendidikan Khas

Program yang dijalankan berlandaskan kepada perkara-perkara berikut:

• Akta Pendidikan 1996, Bab 8.
• Akta Pendidikan ( Pindaan) 2002
• Peraturan-Peraturan Pendidikan ( Pendidikan Khas ) 1987
• Keputusan Jawatankuasa Dasar, Kementerian Pelajaran Malaysia [ Jawatankuasa Perancang Pendidikan (JPP), Mesyuarat Pengurusan Kementerian Pelajaran Malaysia, Jawatankuasa Kurikulum Pusat (JKP) dan Mesyuarat Pengurusan Jabatan Pendidikan Khas 1.
• Deklarasi Antarabangsa:
  - Union Nation's World Programme Of Action Concerning Disabled Persons (1983).
  - The World's Declaration On Education for All (1990).
  - The United Nation's Standard Rules On the Equalisation of Opportunities for Person With Disabilities (1993).
  - The Framework For Action on Special Needs Eduvation ( Salamanca Statement) 1984.
  - Biwako Millennium Framework For Action Towards an Inclusive -- Barrier - Free and Rights - Based Society for Persons with Disabilities in Asia and the Pacific ( 2002 ).

PROGRAM PENDIDIKAN KHAS KEMENTERIAN PELAJARAN MALAYSIA Program Pendidikan Khas Kementerian Pelajaran Malaysia dilaksanakan melalui:

1. Sekolah Khas bagi murid bermasalah pendengaran dan penglihatan.

2. Program Pendidikan Khas Integrasi untuk murid-murid berkeperluan khas bermasalah pembelajaran, bermasalah pendengaran dan bermasalah penglihatan. Program ini diwujudkan di sekolah harian biasa rendah dan menengah Berta sekolah menengah teknik / vokasional yang menggunakan pendekatan pengajaran pembelajaran secara pengasingan dan separa inklusif.

Pada masa kini Program Sekolah Pendidikan Khas ditadbir sepenuhnya oleh Bahagian Pendidikan Khas ( lihat Rajah 1 ), Program Pendidikan Khas Integrasi dan Program Pemulihan Khas pula ditadbir sepenuhnya oleh Jabatan Pelajaran Negeri, manakala Program Pendidikan Khas Teknik dan Vokasional ditadbir oleh Bahagian Pendidikan Teknikal.

Bahagian Pendidikan Khas adalah bertanggungjawab sepenuhnya terhadap perkara - perkara yang berkaitan dengan dasar dan pengisian bagi Program Pendidikan Khas.

TEMPOH BELAJAR

• Tempoh belajar minimum bagi murid-murid berkeperluan khas di sekolah rendah adalah enam (6) tahun.
• Tempoh belajar minimum bagi murid-murid berkeperluan khas di sekolah menengah adalah lima (5) tahun.

Tempoh ini boleh dilanjutkan hingga dua (2) tahun maksimum di mana -mana peringkat iaitu sama ada sekolah rendah atau sekolah menengah mengikut keperluan murid berkenaan ( Pekeliling lkhtisas Bit. 16 / 2002 )

KURIKULUM PROGRAM PENDIDIKAN KHAS

Kurikulum yang diguna pakai di sekolah-sekolah pendidikan khas dan Program Pendidikan Khas Integrasi ialah Kurikulum Kebangsaan yang diubahsuai mengikut kecacatan murid dan kurikulum alternatif :
Kurikulum alternatif yang diguna pakai bagi murid-murid pendidikan khas adalah:

• Kurikulum latihan industry yang disediakan oleh Majlis Latihan Vokasional Kebangsaan ( MLVK).
• Kurikulum yang dibina khusus oleh Bahagian Pendidikan Khas.
  

KOKURIKULUM PROGRAM PENDIDIKAN KHAS
Murid Pendidikan Khas menjalankan aktiviti kokurikulum seperti murid biasa di arus perdana. Aktiviti ini dijalankan adalah bertujuan untuk :

• Memberi peluang dan ruang kerpada murid pendidikan khas mengambil bahagian dalam aktiviti sukan, olahraga, persatuan dan kelab seperti murid biasa.
• Mencari dan menonjolkan bakat serta potensi murid pendidikan khas.
• Memberi pendedahan kepada masyarakat tentang kernampuan murid khas melalui aktiviti ko-kurikulum.
• Membina keyakinan diri dan " self-esteem " murid pendidikan khas
  melalui Program Motivasi.
• Aktiviti kokurikulum memberi peluang kepada murid pendidikan khas mengambil bahagian dalam acara sukan permainan dan olahraga, kebudayaan, pertandingan lukisan dan bakat di peringkat kebangsaan dan antarabangsa.
  

PENTAKSIRAN MURID PENDIDIKAN KHAS
Semua murid pendidikan khas yang mengikut kurikulum kebangsaan mengambil peperiksaan awam seperti Ujian Penilaian Sekolah Rendah, Penilaian Menengah Rendah, Sijil Pelajaran Malaysia dan Sijil Tinggi Pelajaran Malaysia (STPM) bagi pasca menengah.

Bagi murid-murid yang mengikuti kurikulum alternatif
·Latihan Inclustri, akan mengikuti Penilaian Standard Kemahiran Kebangsaan (SKK) dan jika memenuhi syarat akan ditauliahkan Sijil Kemahiran Malaysia.
·Kurikulum yang dibina khusus oleh Bahagian Pendidikan Khas, akan mengikuti penilaian berasaskan sekolah clan dianugerahkan Sijil Perakuan Sekolah clan Sijil Khas Vokasional.

PRA SEKOLAH PENDIDIDKAN KHAS
· Program Prasekolah Pendidikan Khas yang dijalankan di Negeri Sabah adalah untuk murid-murid bermasalah pendengaran clan penglihatan. Pada mass ini Kelas Pra Sekolah Pendidikan khas di negeri Sabah dijalankan di sekolah berikut

· Program Pendidikan Khas Prasekolah Integrasi :Program ini dijalankan di sekolah aliran perdana yang melaksanakan Program Integrasi Pendidikan Khas.

Syarat kemasukan murid ke Program Prasekolah;
- Berumur 4+,
- Disahkan oleh Pengamal Perubatan, dan
- Boleh mengurus diri tanpa bantuan orang lain.

PENDIDIKAN RENDAH
Syarat kemasukan murid ke Program Pendidikan Khas Kementerian Pefajaran Malaysia ialah'.
· berumur 6+ hingga 14+ tahun,
· Disahkan oleh Pengamal Perubatan, dan
· Boleh mengurus diri tanpa bantuan orang lain.

Semua sekolah rendah pendidikan khas bermasalah pendengaran dan penglihatan menawarkan aliran akdemik dan menggunakan Kurikulum Kebangsaan. Murid-murid ini akan menduduki Ujian Penilaian Sekolah Rendah semasa di Tahun Enam.

Murid-murid berkeperluan khas yang mengikuti Program Pendidikan Khas Integrasi boleh mengikuti kurikulum kebangsaan atau kurikulum alternatif. Bagi Murid-murid bermasalah pendengaran dan bermasalah penglihatan mereka menggunakan kurikulum kebangsaan manakala murid-murid bermasalah pembelajaran menggunakan kurikulum alternatif. Mereka yang berkemampuan untuk mengikuti kurikulum kebangsaan akan menduduki Ujian Penilaian Sekolah Rendah (UPSR).

PENDIDIKAN MENENGAH
Syarat kemasukan murid ke pedngkat menengah Program Integrasi Pendidikan Khas, Kementerian Pelejaran Malaysia ialah
· berumur 12+ hingga 19+ tahun,
· Disahkan oleh pengamal perubatan, dan
· Boleh mengurus diri tanpa bantuan orang lain.
Murid bermasalah pendengaran dan penglihatan mengikuti pendidikan menengah aiiran akademik di sekolah menengah yang mempunyai Program Pendidikan Khas. Manakala murid bermasalah pembelajaran yang tidak dapat mengikuti pembelajaran biasa akan mengikuti pendidikan yang penilaiannya akan dibuat berdasarkan pencapaian mereka di peringkat sekolah.

PROGRAM PEMULIHAN KHAS
Program ini merupakan satu program yang disediakan bagi membantu pelajar mengatasi masalah belajar yang khusus dalam penguasaan 3M. Murid yang dikenal pasti sebagai belum menguasai kemahiran asas 3M pada tahap satu akan mengikuti Program Pemulihan Khas. Program ini dilaksanakan hampir semua sekolah rendah.

Program yang dijalankan ialah Program Pendidikan Pemulihan Khas Tahap Satu (PKTS). Murid disaring dengan menggunakan Instrumen Penentu penguasaan IPP3M/ IPP2M. IPP3M terbahagi kepada IPP3M1 untuk murid tahun 1 dan IPP3M untuk murid tahun 2 IPP3M3 untuk murid tahun 3.

Pendekatan Pengajaran dan Pembelajaran adalah dengan menggunakan sistem pengasingan sementara (Withdrawal).

SUMBER: BUKU MAKLUMAT PENDIDIKAN KHAS JPN, SABAH 2009